Sarbinowo cz.8

Okolice Sarbinowa cechuje prostota i jednolitość położenia. Teren jest plaski, pozbawiony rzek i jezior. Od zachodu, północy i południa w kształcie litery „C” ciągną się lasy obejmując pola. Pola owe stanowią jakby olbrzymią polanę wewnątrz lasu i tworzą z nimi topograficzną całość. W środku tej polany leży wieś Sarbinowo, z której wybiegają promienisto drogi na wszystkie strony w kierunku wsi Karzec, Ziemlin, Przyborowo, Kawcze i Sowiny.
Jeszcze sto lat temu okolice te były wilgotne, obfite w wodę podskórną, nie było odpływu z powodu braku spadku. Do kanału Masłówka, który jest jakby południową granicą wsi odchodzi rów. Miał on osuszać las. Dzisiaj pola są zdrenowane, a w całej okolicy jest brak wody. Place sąsiadujące z kanałem i część lasu były bardzo wilgotne i często tworzyły się bagna i łąki. Na taki charakter terenu wskazują ludowe nazwy topograficzne poszczególnych pól i łąk. Przetrwały one do dzisiaj. I tak na przykład Borki to pola, Czerwony Kałek -łąka, Długi Kierz - łąka, Głębnik - las, Kopanina - pole, Łysa Góra - żwirownia, Piekło - łąka, Półtoracz - pole, Rogoźnica -pole, Sarbinowski Las - las, Świni Dół - pole, Żabiak - łączka.
 
Dużo nazw polnych na terenie Sarbinowa zachowało się zwłaszcza do czasów II RP Zebrał je jako pierwszy długoletni administrator Karalus, a później opracował je i opublikował w Kronice Gostyńskiej t. 10, nr 6 pod tytułem „Dawne nazwy topograficzne w Sarbinowie”, ostatni właściciel Roman Czartoryski. Czytamy tam:
 
„Geografia nie zatrzymuje się wyłącznie na nazwach wsi i miast. Sięga głębiej, wkracza do wnętrza poszczególnych miejscowości. Po bliższym ich zbadaniu pokazuje się, że dane osiedle nie jest jednostką ostateczną i najprostszą, lecz że i ono z kolei dzieli się na drobniejsze cząstki mające swe nazwy. Nazwy te odnoszą się zwykle do bardzo niewielkich przestrzeni i znane są przeważnie szczupłej tylko ilości ludzi, najczęściej mieszkańcom danej wsi, przeważnie istnieją tylko w ustnym podaniu, nigdzie niezapisane. Sądzę, że zebranie ich ma znaczenie zarówno dla nauki geografii jak i dla historii. W niniejszym artykule spróbuję zatem opisać majątek Sarbinowo w pow. gostyńskim ze szczególnym uwzględnieniem nazw topograficznych.
Dobra sarbinowskie, 1325 ha, składają się z lasu i folwarków Sarbinowo i Przyborowo; o ostatnim nadal nie będziemy mówić. Las - 436 ha - ciągnie się we formie litery C, obejmując pola folwarku Sarbinowo od północy, zachodu i południa. Pola te stanowią jakby polanę wewnątrz lasu i tworzą z nim topograficzną całość, dlatego też będziemy je rozpatrywać razem z nim. W środku owej polany leży wieś Sarbinowo. Wybiegają z niej promienisto drogi na wszystkie strony. Do Karcą i do Szurkowa prowadzą szosy. Z pozostałych najważniejsze są dwa szerokie trakty, wiodące przez las: jeden przez Dzięczynę do Ponieca (parafia) zwany drogą poniecką, drugi przez Sowiny do Bojanowa (droga bojanowska). Również przez lasy biegną drogi do Kawcza i do Ziemlina; tylko do Przyborowa jedzie się przez pola. Pola sarbinowskie dzielą się na dwa obszary: od północy, zachodu i południa, przylegając do lasu, leżą grunta folwarku; na wschód od wsi w stronę Przyborowa i Szurkowa - grunta włościańskie. Widzimy stąd, że Sarbinowo cechuje wielka prostota i jednolitość położenia: polana - ze wsią pośrodku - otoczona lasami z trzech stron. Pewnym naruszeniem tej jedności jest osada Włostki, leżąca na północnym krańcu polany, nad szosą do Karcą. Dziś folwarczek ten stanowi zupełną jedność gospodarczą z dobrami sarbinowskimi. W przeszłości nie zawsze jednak tak być musiało, czego śladem choćby odrębna, niezależna numeracja przyległych do Włostek pól na mapach gospodarczych”. 
 

ROBERT GRUPA
Nowa Gazeta Gostyńska 
Nr 44/2006
5 listopad 2006

Stronę odwiedziło 155148 osób.
realizacja 2011: studio fabryka