Sarbinowo cz.5

W 1900 roku we wsi było 151 dusz, a we dworze 187 dusz. W następnych latach liczono tu:
 

Wieś

Rok
Ogółem
Mężczyźni
Kobiety
1905
146
77
69
1910
143
72
71
Dwór
Rok
ogółem
Mężczyźni
Kobiety
1905
166
69
97
1910
154
69
85
1921
180
80
100

 
W 1881 roku do dworu należało (w hektarach):
Rola -   367,23
Łąki - 82,33
Pastwiska - 93,73
Las - 355,12
Ugór - 15,78
Razem - 914,19
 
W 1913 roku powierzchnia dóbr zwiększyła się do 916 ha. Gospodarze, których w 1900 roku było dwudziestu posiadali 176,6 ha ziemi. Inwentarza naliczono:
 

Dwór

Rok
Konie
Bydło
Owce
Świnie
Kozy
Gęsi
Kaczki
Kury
Ule
1900
51
106
681
192
-
6
45
388
16
1909
42
84
 
110
 
 
 
 
 
1910
41
798
 
177
 
 
 
 
 
1913
39
177
 
200
 
 
 
 
 
Wieś
1900
23
107
-
75
2
45
2
232
39
1909
24
107
-
157
-
 
 
 
 
1910
23
108
-
236
-
 
 
 
 

 
W 1900 roku naliczono tu drzew owocowych:


Jabłonie
Grusze
Śliwy
Czereśnie
Dwór
549
137
387
229
Wieś
72
95
443
24

 
 
 
W ostatnich latach pruskiego panowania folwark Sarbinowo zarządzany był przez Zygmunta Czartoryskiego, jednego z bogatszych polskich obszarników, do którego należały folwarki Rokosowo, Szurkowo, Dzięczyna, Przyborowo, Dębina i Włostki. Później jednak interesy zaczęły iść coraz gorzej i przed wybuchem II wojny światowej majątek był poważnie zadłużony.
W latach osiemdziesiątych XX wieku obszar sołectwa Sarbinowo wynosił 538,32 ha, z czego do rolników indywidualnych należało 304,33 ha. Użytki rolne stanowiły 298 ha, w tym grunty orne 265 ha, a łąki 32,5 ha. Ziemie są klasy IV, V, VI typu żytnio-ziemniaczanego. Najczęściej uprawiano zboża, ziemniaki, buraki cukrowe, kukurydzę i rośliny paszowe. Wielu rolników miało plantacje pomidorów ze względu na bliskość ZPOW Pudliszki. Jeśli chodzi o hodowlę, to nie było tu gospodarstw typowo specjalistycznych. Preferowano hodowlę trzody chlewnej i bydła. W tej dziedzinie wyróżniało się przez długi czas gospodarstwo Jana Bzdęgi, posiadające obiekt nagrodzony w konkursie „Złota Wiecha”. W 1983 roku wieś uzyskała drugie miejsce w gminie za najwyższą towarowość w przeliczeniu na hektar.
 
*   *   *

Omawiając kształt wsi i usytuowanie gospodarstw należy zwrócić uwagę na to, że cechą znamienną wsi jest ulica - po obu jej stronach na regularnie położonych parcelach znajdują się zabudowania gospodarskie. Wieś można podzielić na dwie części: chłopską (należącą do rolników indywidualnych) i dawniejszą dworską (należącą później do PGR). Wszystkie zagrody chłopskie są dość obszerne i usytuowane typowo. Domy mieszkalne postawione są do drogi licową stroną i najczęściej w centrum siedliska. Budynki gospodarcze ulokowane są po lewej lub prawej stronie domu mieszkalnego. Zabudowania gospodarcze od tyłu najczęściej zamyka stodoła. Tak usytuowane poszczególne budynki w gospodarstwie tworzą zamkniętą całość zagrody. Za budynkami znajdują się ogrody lub małe pola. Na ich obwodzie biegnie zapłocie - droga zamykająca teren gospodarstwa. Przed domami przy ulicy znajdują się ogródki kwietne. Prawie każda zagroda jest opłotowana. Opłotowanie od strony ulicy ma charakter reprezentacyjny, ozdobny.


Dzisiejsze Sarbinowo obecnym swoim wyglądem nie wiele ma wspólnego ze wsią sprzed II wojny światowej. W latach pięćdziesiątych wieś zelektryfikowano. Główna droga jest oświetlona. W latach siedemdziesiątych założono wodociągi i kanalizację. Od roku 1984 bruk został zastąpiony asfaltem oraz zbudowano zajazd dla autobusów PKS. Założono też chodniki. Diametralnie zmieniło się budownictwo. Stare przedwojenne budynki zastąpiono nowymi budynkami mieszkalnymi i gospodarczymi. We wsi funkcjonuje poczta, sklep spożywczy, kaplica kościoła katolickiego, przystanek PKS. Stacja kolejowa mieści się w odległym o 4 km Karcu. Wieś posiada połączenie autobusowe z Poniecem, Gostyniem i Bojanowem.
 
*   *   *
Założenie pałacowe położone jest w południowo zachodniej części wsi i składa się z zespołu rezydencjonalnego i folwarcznego. Zespół rezydencjonalny złożony z pałacu, oficyny i parku znajduje się w zachodniej części założenia.
Pałac w stylu klasycystycznym zbudowany został około 1800 roku przez Antoniego Sczanieckiego. Położony jest w centrum parku, zwrócony fasadą na południe. Jest to budynek wzniesiony na planie prostokąta, dziewięcioosiowy, murowany z czterospadowym dachem, otynkowany, piętrowy z niskim przyziemiem, częściowo podpiwniczony, o dwu-traktowym układzie wnętrz z sienią na osi, w której jest klatka schodowa. Na piętrze znajduje się westybul i salon, przy nim od zachodu duża sala. W kilku pokojach widoczne stare posadzki, a na piętrze skromny klasycystyczny kominek. Zewnątrz, na osi obu elewacji pozorne trzy-osiowe ryzality w przyziemiu, tworzące podstawę dla czterech przyściennych kolumn toskańskich od frontu i czterech pilastrów od ogrodu. Kolumny zwieńczone zostały trójkątnym frontonem i murem attykowym. Między kondygnacjami kordonowy gzyms modylionowy oraz gzyms parapetów. Między nimi pod oknami płyciny. Okna w profilowanych opaskach, w przyziemiu kwadratowe, na piętrze prostokątne, zwieńczone odcinkami gzymsu. Od strony wschodniej znajduje się boczne wejście od strony podwórza gospodarczego.
 
(C.D.N.)
ROBERT GRUPA
Nowa Gazeta Gostyńska
Nr 41/2006
15 październik 2006

 

Stronę odwiedziło 163833 osób.
realizacja 2011: studio fabryka